Dit eeuwenoude plaatsje bevindt zich in de Cárdenas vallei, in het hart van de provincie la Rioja en is sinds 1997 UNESCO werelderfgoed De geschiedenis van San Millán de la Cogolla begint met de legende van een wonder door de heilige Millán (of Emiliano), een jonge priester die hier als een kluizenaar leefde.
San Millán genas zieken die door de duivel bezeten waren of die aan allerlei geestesziekten leden en verkreeg een gerechtvaardigde reputatie als een door God begenadigd mens. Toen Millán in 574 op 101 jarige leeftijd stierf en zijn volgelingen hem in zijn grot begroeven stichtten zij in de omgeving het eerste klooster, dat van San Millán de Suso.
Naast het Suso klooster, wat in oud Kastiliaans ‘boven’ betekent (afgeleid van het Latijnse sursum) en is hier het Yuso (beneden) klooster te vinden. Een legende zegt dat San Millán in de slag van Simancas in 923 in in de verdediging van de christenen verschijnt. Om hem te eren wordt hij patroonheilige van Kastilië. In de 11 eeuw wilde koning Garcia de stoffelijke resten overbrengen naar het hof, toen de ossen al na een kleine afdaling weigerden de kar met de grafkist van San Millán verder te trekken werd dit opgevat als een teken van San Millán dat hij ter plaatse begraven wilde worden. Het was toen dat de koning het bevel gaf om het klooster op deze plaats te bouwen.
De twee conventen zijn van grote historische waarde; dankzij het architectonische erfgoed die met de kloosters bewaard is gebleven en dankzij de belangrijke bijdrage aan de ontwikeling van de Spaanse taal die binnen hun muren plaatsvond.
Het scriptorium (Middeleeuws schrijfatelier) van San Millan was één van de belangrijkste in Europa dankzij het intense en enorme schrijfwerk van de aanwezige monniken en doordat de allereerste Spaanstalige dichter Gonzalo de Berceo, hier het licht zag. Men gaat er van uit dat het Suso klooster, gebouwd tussen de 6e en 11e eeuw, het oudste visigotische bouwwerk van Spanje is. Het Yuso klooster in renaissance en barok stijl, beschikt over een historisch archief en blibliotheek dat tot de besten van Spanje kunnen worden gerekend.
Tips
1. Naast het Yuso klooster bevindt zich het CILINGUA instituut, het internationale onderzoekscentrum van de Spaanse taal. CILINGUA doet onderzoek op het gebied van filologie en geschiedenis, leidt onderzoekers op, publiceert artikelen over de Spaanse taal en organiseert nationale en internationale conventies.
2. De provincie la Rioja is wereldwijd bekend om de uitstekende wijnen die er worden geproduceerd sinds de invoer van de eerste druiven uit de regio Bordeaux. In Spanje bestaat een zeer strikte wijnwetgeving en elke regio heeft een eigen echtheidskenmerk (denominación de origen) om de beste smaak en kwaliteit te garanderen.
3. De gastronomie van de regio wordt gekenmerkt door de grote diveristeit. De meest bekende gerechten zijn ‘patatas a la riojana’ (aardappels op riojaanse stijl) en ‘la menestra de verduras frescas’ (verse gestoofde groenten).